Google Analytics nədir?

Rəqəmsal dövrdə bizneslərin uğuru təsadüfi qərarlardan deyil, dataya əsaslanan strategiyalardan keçir. Vebsayta neçə nəfərin daxil olduğunu bilmək vacibdir, amma bundan daha vacib sual budur: Bu istifadəçilər haradan gəlir, saytda nə edir və sonda hansı hərəkəti həyata keçirirlər?

Məhz burada Google Analytics bizneslər üçün vacib analitika alətinə çevrilir.

Bəs Google Analytics nədir? Sadə şəkildə desək, Google Analytics vebsayt və tətbiqlərdə istifadəçi davranışlarını ölçməyə və analiz etməyə imkan verən Google analitika platformasıdır. Bu alət vasitəsilə istifadəçilərin hansı kanallardan gəldiyini, hansı səhifələrə baxdığını, hansı hərəkətləri etdiyini və biznes üçün dəyər yaradan hansı addımları tamamladığını analiz etmək mümkündür.

Bu məlumatlar xüsusilə SEO xidməti və Rəqəmsal marketinq kampaniyaları həyata keçirən şirkətlər üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Google Analytics vebsaytınıza daxil olan istifadəçilərin davranışları haqqında məlumat toplayır və həmin məlumatları hesabatlar şəklində təqdim edir.

Məsələn, təsəvvür et ki, vebsaytına bir ay ərzində 10 000 istifadəçi daxil olub. Sadəcə bu rəqəmi bilmək biznes üçün kifayət deyil. Google Analytics vasitəsilə daha ətraflı suallara cavab tapmaq mümkündür:

• İstifadəçilər Google axtarışından gəlib?
• Sosial media hansı qədər trafik gətirib?
• Reklamlardan gələn istifadəçilər alış edib?
• Hansı səhifələr daha çox baxış alıb?
• İstifadəçilər hansı mərhələdə saytı tərk edib?
• Mobil istifadəçilərin davranışı desktop istifadəçilərindən fərqlənir?
• Hansı marketinq kanalı daha çox konversiya gətirir?
• Saytda hansı məhsul və ya xidmətlər daha çox maraq doğurur?

Beləliklə, Google Analytics sadəcə “sayta neçə nəfər daxil olub?” sualını cavablandırmır. O, istifadəçinin sayta daxil olduğu andan etibarən davranışını daha ətraflı analiz etməyə imkan verir.

Google Analytics 4 və ya qısaca GA4, Google-un müasir analitika platformasıdır. Universal Analytics-dən fərqli olaraq GA4 istifadəçi davranışlarını əsasən event-based, yəni hadisə əsaslı model üzərindən ölçür. Bu o deməkdir ki, istifadəçinin saytda etdiyi konkret hərəkətlər ayrıca hadisə kimi izlənə bilər.

Məsələn:

• səhifəyə baxış;
• düyməyə klik;
• sayt daxili axtarış;
• fayl yükləmə;
• video izləmə;
• məhsula baxış;
• səbətə məhsul əlavə etmə;
• alış;
• form göndərmə;
• qeydiyyatdan keçmə.

Bu yanaşma istifadəçi səyahətini daha detallı şəkildə analiz etməyə imkan verir.

Google-un öz sənədlərində də event anlayışı konkret istifadəçi qarşılıqlı əlaqəsinin və ya sistemdə baş verən hadisənin ölçülməsi kimi izah olunur.

Universal Analytics və GA4 arasındakı əsas fərq nədir?

Universal Analytics daha çox session və pageview məntiqi üzərində qurulmuşdu. GA4 isə məlumatların strukturunda event-based yanaşmanı ön plana çıxarır.

Bu dəyişiklik bizneslər üçün daha detallı istifadəçi analitikası yaradır. Məsələn, sadəcə istifadəçinin bir səhifəyə daxil olduğunu bilmək əvəzinə onun həmin səhifədə hansı hərəkətləri etdiyini də ölçmək mümkündür.

GA4-də istifadə olunan bəzi vacib göstəricilər də əvvəlki Universal Analytics məntiqindən fərqlənir. Məsələn:

• Engagement rate – istifadəçilərin nə qədərinin sayt və ya tətbiqlə aktiv şəkildə qarşılıqlı əlaqədə olduğunu göstərir.
• Average engagement time – istifadəçinin məzmunla nə qədər müddət aktiv qarşılıqlı əlaqədə olduğunu anlamağa kömək edir.
• Events per session – bir sessiya ərzində baş verən hadisələrin sayını göstərir.
• Views – səhifə və ekran baxışlarını ölçməyə imkan verir.

GA4-də əsas məqsəd sadəcə trafik həcmini deyil, istifadəçinin saytda nə etdiyini daha yaxşı anlamaqdır.

Google Analytics-in əsas funksiyaları

1. Trafik mənbələrini analiz etmək

Google Analytics-in ən vacib funksiyalarından biri istifadəçilərin vebsayta haradan gəldiyini göstərməsidir.

İstifadəçilər:

• Google axtarışından;
• sosial mediadan;
• reklam kampaniyalarından;
• e-mail marketinqindən;
• digər vebsaytlardan;
• birbaşa URL daxil etməklə

sayta daxil ola bilərlər.

Bu məlumat biznesə hansı marketinq kanalının daha effektiv olduğunu anlamağa kömək edir.

Məsələn, SEO nəticəsində ay ərzində 5 000 istifadəçi gəlirsə, Meta reklamlarından 2 000 istifadəçi gəlirsə, lakin reklamdan gələn istifadəçilərin konversiya göstəricisi daha yüksəkdirsə, biznes yalnız trafik sayına baxaraq qərar verməməlidir.

Əsas sual “ən çox trafik hansı kanaldan gəlir?” deyil, “ən çox biznes dəyərini hansı kanal yaradır?” olmalıdır.

GA4-də Acquisition hesabatları istifadəçilərin vebsayt və ya tətbiqi necə tapdığını analiz etməyə imkan verir.

2. İstifadəçi davranışını ölçmək

Google Analytics vasitəsilə istifadəçilərin saytda necə davrandığını analiz etmək mümkündür.

Məsələn:

• hansı səhifələr daha çox baxılır;
• hansı səhifələrdə istifadəçilər daha çox engagement göstərir;
• hansı səhifələrdən sonra istifadəçi digər səhifəyə keçir;
• hansı səhifələr istifadəçinin səyahətində mühüm rol oynayır;
• istifadəçilər hansı düymələrə klikləyir.

Bu məlumatlar vebsaytın UX/UI və məzmun strategiyasının inkişaf etdirilməsi üçün də istifadə oluna bilər.

Məsələn, bir xidmət səhifəsinə çoxlu trafik gəldiyi halda istifadəçilər həmin səhifədən müraciət formuna keçmirsə, problem yalnız reklamda olmaya bilər. Problem səhifənin məzmununda, CTA düyməsində, qiymət təqdimatında və ya istifadəçi təcrübəsində də ola bilər.

3. Event tracking

GA4-ün ən əsas xüsusiyyətlərindən biri event tracking sistemidir.

Event istifadəçinin və ya sistemin konkret hərəkətini ölçür. Google Analytics-də avtomatik toplanan hadisələrlə yanaşı biznesin ehtiyacına uyğun tövsiyə olunan və custom event-lər də qurmaq mümkündür.

Məsələn, xidmət biznesində aşağıdakı event-ləri izləmək olar:

• form_start
• form_submit
• phone_click
• whatsapp_click
• email_click
• service_view

E-commerce saytında isə:

• view_item
• add_to_cart
• begin_checkout
• purchase

kimi hadisələr xüsusilə faydalıdır.

Beləliklə, istifadəçinin sadəcə sayta daxil olub-olmadığını deyil, saytda hansı addımları atdığını görmək mümkündür.

4. Konversiya izləmə

Google Analytics istifadəsinin biznes üçün ən vacib səbəblərindən biri konversiyaları ölçməkdir.

Konversiya biznesin əldə etmək istədiyi nəticədir.

Məsələn:

• məhsul satışı;
• müraciət formunun doldurulması;
• telefon zəngi;
• WhatsApp düyməsinə klik;
• qeydiyyat;
• demo sorğusu;
• konsultasiya üçün müraciət.

GA4-də mühüm event-lər key event kimi müəyyən edilərək biznes üçün əsas nəticələrin ölçülməsində istifadə oluna bilər. Google Analytics məlumatlarından Google Ads kampaniyalarında konversiya ölçümü və optimallaşdırma üçün də istifadə etmək mümkündür.

Məsələn, Google Ads kampaniyasına 500 AZN xərclənib və nəticədə 20 key event əldə olunubsa, artıq reklam kampaniyasının sadəcə klik sayına deyil, biznes nəticəsinə əsasən qiymətləndirilməsi mümkündür.

Google Analytics və Google Ads inteqrasiyası

Google Ads istifadə edən bizneslər üçün Google Analytics-in qurulması daha da əhəmiyyətlidir.

Çünki reklam kampaniyasının effektivliyini yalnız:

• impression;
• click;
• CTR;
• CPC

ilə qiymətləndirmək kifayət deyil.

Əsas sual budur:

Bu kliklərin neçəsi real müştəriyə çevrildi?

Google Analytics və Google Ads inteqrasiyası vasitəsilə reklam trafikini sayt davranışı və konversiyalarla əlaqələndirmək mümkündür.

Beləliklə, biznes hansı kampaniya və kanalların nəticə yaratdığını daha yaxşı analiz edə bilər. GA4 müxtəlif marketinq kanallarından gələn konversiyaları müqayisə etməyə və attribution yanaşmalarından istifadə etməyə imkan verir.

Google Analytics real-time məlumatları nə üçün vacibdir?

GA4-də Realtime hesabatı istifadəçilərin saytda baş verən fəaliyyətini demək olar ki, real vaxtda izləməyə imkan verir.

Bu xüsusilə yeni reklam kampaniyası başladıqda, yeni məzmun yayımlandıqda və ya texniki dəyişikliklər edildikdə faydalıdır.

Məsələn, yeni reklam kampaniyasını aktivləşdirdikdən sonra:

• istifadəçilərin sayta gəlib-gəlmədiyini;
• hansı səhifələrə keçdiklərini;
• hansı event-lərin baş verdiyini

yoxlamaq mümkündür.

Google-un məlumatına görə Realtime hesabatı istifadəçi fəaliyyətini baş verdikdən qısa müddət sonra göstərir və davamlı yenilənir.

Google Analytics-də hansı hesabatlara baxmaq lazımdır?

GA4-də çoxlu sayda məlumat olduğu üçün yeni başlayanların ən böyük problemlərindən biri “haradan başlamalıyam?” sualıdır.

İlk mərhələdə aşağıdakı istiqamətlərə fokuslanmaq faydalıdır:

Acquisition

İstifadəçilərin haradan gəldiyini göstərir.

Burada SEO, paid search, social media, referral və digər kanalların nəticələrini müqayisə etmək mümkündür.

Engagement

İstifadəçilərin saytda nə etdiyini analiz etməyə kömək edir.

Burada səhifələr, ekranlar, event-lər və istifadəçi engagement-i haqqında məlumat əldə etmək mümkündür.

Monetization

Xüsusilə e-commerce saytları üçün vacibdir. Məhsul baxışları, səbətə əlavə etmə, alış və gəlir kimi göstəricilərin analizində istifadə olunur.

Retention

İstifadəçilərin sonradan sayta və ya tətbiqə geri qayıdıb-qayıtmadığını analiz etməyə kömək edir.

GA4-də standart hesabatlar istifadəçi səyahətinin acquisition, engagement, monetization və retention mərhələlərini analiz etməyə imkan verir.

Google Analytics Explorations nədir?

GA4-də yalnız standart hesabatlarla kifayətlənmək lazım deyil.

Explorations daha dərin analiz aparmaq üçün istifadə olunan funksiyadır. Burada biznes öz sualına uyğun xüsusi analizlər yarada bilər.

Məsələn:

“İstifadəçilər məhsul səhifəsinə daxil olduqdan sonra hansı mərhələdə alışdan imtina edir?”

Bu sualı funnel analysis vasitəsilə araşdırmaq mümkündür.

Digər nümunə:

“Mobil istifadəçilərlə desktop istifadəçilərinin davranışında hansı fərqlər var?”

Bu halda müxtəlif segmentləri müqayisə etmək olar.

Explorations daxilində funnel exploration, segment overlap və user lifetime kimi analiz imkanları mövcuddur.

Google Analytics event parametrləri nədir?

Event-in özünü izləmək bəzən kifayət etmir. Biznes həmin event haqqında əlavə məlumat əldə etmək istəyə bilər.

Məsələn, istifadəçi məhsula baxdı. Sadəcə view_item event-inin baş verdiyini bilmək əvəzinə həmin məhsulun:

• adı;
• kateqoriyası;
• qiyməti;
• məhsul ID-si

kimi məlumatları da event parametrləri ilə ötürmək mümkündür.

Google Analytics-də event parameters istifadəçi qarşılıqlı əlaqəsi haqqında əlavə məlumat toplamağa və həmin məlumatları ölçü və metriklərdə analiz etməyə imkan verir.

Google Analytics kimlər üçün uyğundur?

Əslində, vebsaytı olan demək olar ki, hər biznes üçün Google Analytics faydalı ola bilər.

E-commerce saytları

Online mağazalar üçün Google Analytics xüsusilə vacibdir. Məhsul baxışlarından alışa qədər olan müştəri səyahətini analiz etmək mümkündür.

Məsələn:

Product View → Add to Cart → Checkout → Purchase

Bu funnel üzrə istifadəçilərin hansı mərhələdə itirildiyini görmək satış hunisinin optimallaşdırılmasına kömək edir.

Xidmət biznesləri

Xidmət şirkətləri üçün əsas məqsəd məhsul satışı deyil, lead əldə etmək ola bilər.

Bu halda:

• form göndərişi;
• telefon klikləri;
• WhatsApp klikləri;
• konsultasiya müraciətləri

kimi event-lər izlənə bilər.

B2B şirkətlər

B2B bizneslərdə satış prosesi daha uzun çəkdiyi üçün vebsaytın hansı kanallardan keyfiyyətli lead gətirdiyini anlamaq vacibdir.

Bloq və media saytları

Kontent istehsal edən saytlar hansı məqalələrin daha çox maraq doğurduğunu, istifadəçilərin hansı məzmunla daha çox qarşılıqlı əlaqədə olduğunu analiz edə bilər.

Google Analytics SEO üçün niyə vacibdir?

SEO yalnız Google-da yüksək mövqedə çıxmaqdan ibarət deyil.

Əsas məqsəd düzgün istifadəçini sayta gətirmək və həmin istifadəçini biznes üçün dəyərli hərəkətə yönləndirməkdir.

Google Analytics SEO strategiyasına bu istiqamətlərdə kömək edə bilər:

• Organic Search trafikini analiz etmək;
• SEO nəticəsində gələn istifadəçilərin davranışını izləmək;
• yüksək performans göstərən landing page-ləri müəyyənləşdirmək;
• istifadəçi engagement-ini müqayisə etmək;
• SEO trafikinin konversiyaya təsirini ölçmək;
• kontent strategiyasını dataya əsasən formalaşdırmaq.

Məsələn, bir bloq məqaləsi Google-dan minlərlə istifadəçi gətirə bilər. Lakin həmin istifadəçilərin heç biri xidmət səhifəsinə keçmirsə, yüksək trafik avtomatik olaraq yüksək biznes nəticəsi demək deyil.

Bu səbəbdən SEO + Google Analytics birlikdə istifadə edildikdə daha real nəticə analizi aparmaq mümkündür.

Google Analytics rəqəmsal marketinq strategiyasına necə kömək edir?

Rəqəmsal marketinqdə əsas üstünlüklərdən biri nəticələri ölçə bilməkdir.

Məsələn, biznes aşağıdakı kanallardan istifadə edir:

• Google Ads;
• SEO;
• Instagram;
• Facebook;
• e-mail marketing;
• referral trafik.

Google Analytics bu kanallardan gələn istifadəçilərin davranışını və nəticələrini müqayisə etməyə kömək edir.

Nəticədə marketinq büdcəsini sadəcə “ən çox trafik gətirən” kanala deyil, ən çox biznes nəticəsi yaradan kanala yönəltmək mümkündür.

Google Analytics istifadəsinin əsas üstünlükləri

Google Analytics biznesə bir sıra mühüm üstünlüklər verir:

1. Dataya əsaslanan qərarlar

Qərarlar təxminlərə deyil, real istifadəçi məlumatlarına əsaslanır.

2. Müştəri davranışını daha yaxşı anlamaq

İstifadəçinin saytda nə etdiyini analiz etmək mümkündür.

3. Marketinq kanallarını müqayisə etmək

SEO, reklam, sosial media və digər kanalların nəticələri müqayisə edilə bilər.

4. Konversiyaları ölçmək

Satış, lead, qeydiyyat və digər biznes nəticələri izlənə bilər.

5. Satış hunisini optimallaşdırmaq

İstifadəçilərin hansı mərhələdə itirildiyi müəyyən edilə bilər.

6. Reklam büdcəsini optimallaşdırmaq

Daha effektiv kanallara və kampaniyalara fokuslanmaq mümkündür.

7. İstifadəçi təcrübəsini yaxşılaşdırmaq

İstifadəçilərin hansı səhifələrdə çətinlik çəkdiyi haqqında məlumat əldə etmək mümkündür.

Google Analytics qurarkən hansı səhvlərdən qaçmaq lazımdır?

Google Analytics hesabının yaradılması kifayət deyil. Əsas məsələ düzgün məlumat toplamaqdır.

Ən çox rast gəlinən səhvlərdən bəziləri bunlardır:

• yalnız pageview-ları izləmək;
• əsas biznes event-lərini qurmamaq;
• konversiyaları düzgün təyin etməmək;
• Google Ads inteqrasiyasını nəzərə almamaq;
• UTM parametrlərindən düzgün istifadə etməmək;
• məlumatları analiz etmədən sadəcə hesabat toplamaq;
• bütün event-ləri ölçüb biznes üçün vacib olanları fərqləndirməmək.

Məsələn, xidmət biznesi üçün “səhifəyə baxış” vacib göstərici ola bilər, lakin form submission və ya telefon klikləri daha birbaşa biznes nəticəsi yarada bilər.

Bu səbəbdən GA4 qurulmazdan əvvəl biznesin məqsədləri müəyyənləşdirilməli və hansı hadisələrin ölçüləcəyi planlaşdırılmalıdır.

Yeni vebsayt hazırlayarkən Google Analytics nə üçün ilk gündən qurulmalıdır?

Əgər sən də veb sayt hazırlanması xidməti ilə yeni bir layihəyə başlamağı düşünürsənsə, Google Analytics-in sonradan deyil, mümkün qədər erkən mərhələdə qurulması böyük üstünlük verə bilər.

Çünki vebsayt istifadəyə verildikdən sonra toplanan məlumatlar gələcək qərarlar üçün baza yaradır.

İlk gündən analitika qurulduqda:

• istifadəçi davranışını müqayisə etmək;
• trafik dəyişikliklərini izləmək;
• marketinq kampaniyalarının nəticəsini ölçmək;
• konversiyaları analiz etmək;
• vebsaytın zəif nöqtələrini müəyyənləşdirmək

daha asan olur.

Google Analytics gələcəyin marketinq qərarları üçün niyə vacibdir?

Rəqəmsal marketinqdə məlumatların həcmi getdikcə artır. Buna görə marketoloqun yalnız “nə baş verdi?” sualını cavablandırması kifayət deyil.

Daha vacib suallar bunlardır:

Nə üçün baş verdi?

İstifadəçi niyə bu addımı atdı?

Hansı kanal daha yaxşı nəticə verir?

Növbəti kampaniyada nəyi dəyişmək lazımdır?

GA4-ün analitika, fərdiləşdirilə bilən hesabatlar, event tracking və data visualization imkanları bu suallara cavab tapmağa kömək edir. GA4 həmçinin machine learning əsaslı insights və proqnozlaşdırıcı imkanlardan istifadə edir.

Google Analytics sadəcə vebsayt statistikasını göstərən bir platforma deyil. Düzgün qurulduqda biznesə istifadəçilərin haradan gəldiyini, necə davrandığını və hansı hərəkətlərin biznes nəticəsinə çevrildiyini anlamağa kömək edən güclü analitika sistemidir.

Xüsusilə Google Analytics 4 (GA4) ilə event-based tracking, konversiya ölçümü, istifadəçi davranışı analizi, reklam kanallarının müqayisəsi və daha detallı hesabat imkanlarından istifadə etmək mümkündür.

Əgər şirkətin SEO xidməti, Google Ads, sosial media reklamları və ya digər rəqəmsal marketinq kanallarına investisiya edirsə, həmin investisiyaların nəticəsini ölçmək üçün analitika sistemi də olmalıdır.

Çünki ölçə bilmədiyin şeyi effektiv şəkildə optimallaşdırmaq çətindir.

Google Analytics isə biznesin rəqəmsal fəaliyyətində “nə baş verir?” sualından “nə etməliyik?” sualına keçməyə kömək edir.

Ətraflı texniki məlumat və GA4 qurulumu üçün Google-un rəsmi Analytics bələdçisinə də nəzər yetirmək mümkündür.