UTM nədir? UTM – Urchin Tracking Module ifadəsinin qısaltmasıdır. UTM kodu URL-ə əlavə olunan və marketinq fəaliyyətinin performansını izləmək üçün istifadə edilən xüsusi parametr qrupudur.

UTM-in adı əvvəllər istifadə olunan Urchin veb analitika proqramından gəlir. Urchin 2005-ci ildə Google tərəfindən satın alınıb və sonradan Google Analytics-in formalaşmasına əsas verən texnologiyalardan biri olub.

Sadə şəkildə:

Normal link:

https://ondigital.az/xidmetler/seo-xidmeti/

UTM-li link:

https://ondigital.az/xidmetler/seo-xidmeti/?utm_source=instagram&utm_medium=paid_social&utm_campaign=seo_campaign

İkinci link istifadəçini eyni səhifəyə aparır, lakin URL-ə əlavə edilən UTM parametrləri analitika sisteminə həmin trafikin haradan gəldiyi haqqında əlavə məlumat verir.

Beləliklə, UTM kodu linkin öz funksiyasını dəyişmir, sadəcə marketinq trafiki haqqında əlavə məlumat ötürür.

UTM nə üçün vacibdir?

UTM-in əsas məqsədi marketinq fəaliyyətlərinin nəticələrini daha dəqiq ölçməkdir.

Tutaq ki, şirkət Instagram-da eyni xidmət üçün 3 fərqli reklam yayımlayır:

• Video reklam
• Karusel reklam
• Statik banner

Hər üç reklam istifadəçini eyni landing page-ə yönləndirir.

UTM istifadə etməsək, analitikada Instagram-dan gələn ümumi trafiki görə bilərik. Amma hansı kreativin daha çox trafik və konversiya gətirdiyini ayırmaq çətinləşə bilər.

UTM parametrləri ilə isə hər linkə fərqli məlumat əlavə etmək mümkündür.

Məsələn:

utm_content=video

və

utm_content=carousel

Beləliklə, eyni kampaniya daxilində fərqli reklam və kontentlərin performansını müqayisə etmək mümkündür.

UTM-lər konkret kampaniya, məzmun və ya kanalın performansını daha detallı şəkildə analiz etməyə kömək edir.

UTM parametrləri nələrdir?

Ən çox istifadə olunan 5 əsas UTM parametri bunlardır:

1. utm_source
2. utm_medium
3. utm_campaign
4. utm_content
5. utm_term

Bunların hər biri fərqli məlumatı müəyyənləşdirir.

1. utm_source nədir?

utm_source istifadəçinin trafiki haradan əldə etdiyini göstərir.

Məsələn:

utm_source=facebook

utm_source=instagram

utm_source=google

utm_source=newsletter

Burada source olaraq platformanın və ya konkret trafik mənbəyinin adı yazılır.

Məsələn, Facebook reklamından gələn istifadəçi üçün:

utm_source=facebook

Instagram üçün:

utm_source=instagram

Google üçün:

utm_source=google

2. utm_medium nədir?

utm_medium trafikin hansı marketinq kanalı vasitəsilə gəldiyini göstərir.

Məsələn:

utm_medium=paid_social

utm_medium=cpc

utm_medium=email

utm_medium=organic_social

Burada source və medium bir-birindən fərqlənir.

Məsələn:

utm_source=instagram
utm_medium=paid_social

ifadəsi:

Mənbə: Instagram
Kanal: Paid Social

deməkdir.

3. utm_campaign nədir?

utm_campaign konkret marketinq kampaniyasını müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunur.

Məsələn:

utm_campaign=summer_sale

utm_campaign=black_friday

utm_campaign=back_to_school

və ya:

utm_campaign=seo_service

Əgər şirkət eyni vaxtda bir neçə kampaniya həyata keçirirsə, utm_campaign onların nəticələrini bir-birindən ayırmağa imkan verir.

Məsələn:

utm_campaign=summer_sale

və

utm_campaign=winter_sale

kampaniyalarının nəticələrini ayrıca analiz etmək mümkündür.

4. utm_content nədir?

utm_content eyni kampaniya və trafik mənbəyi daxilində müxtəlif reklam və ya kontent variantlarını ayırmaq üçün istifadə olunur.

Bu parametr xüsusilə A/B testlərində faydalıdır.

Məsələn, eyni kampaniyada iki fərqli kreativiniz var:

utm_content=video

və

utm_content=static

və ya:

utm_content=creative_a

utm_content=creative_b

Beləliklə, hansı kreativin daha yaxşı nəticə verdiyini analiz etmək mümkündür.

5. utm_term nədir?

utm_term əsasən istifadəçinin hansı açar sözlə əlaqəli trafik gətirdiyini müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunur.

Xüsusilə PPC və Google Ads kampaniyalarında faydalıdır.

Məsələn:

utm_term=seo_xidmeti

və ya:

utm_term=google_ads_xidmeti

Beləliklə, müxtəlif açar sözlərin performansını müqayisə etmək mümkündür.

UTM link necə görünür?

İndi bütün əsas parametrləri bir linkdə birləşdirək:

https://ondigital.az/xidmetler/seo-xidmeti/?utm_source=instagram&utm_medium=paid_social&utm_campaign=summer_sale&utm_content=video&utm_term=seo_xidmeti

Burada:

UTM	Dəyər	Mənası
utm_source	instagram	Trafik mənbəyi
utm_medium	paid_social	Kanal
utm_campaign	summer_sale	Kampaniya
utm_content	video	Kreativ
utm_term	seo_xidmeti	Açar söz

URL-də ? işarəsindən sonra gələn hissə UTM parametrlərini ehtiva edir və parametrlər bir-birindən & işarəsi ilə ayrılır.

UTM link nədir?

UTM link URL-ə UTM parametrləri əlavə edilmiş xüsusi linkdir.

Məsələn:

https://ondigital.az/?utm_source=facebook&utm_medium=paid_social&utm_campaign=summer_sale

Bu link adi URL kimi işləyir. Fərq ondadır ki, link analitika sisteminə kampaniya haqqında əlavə məlumat ötürür.

UTM linkləri:

• sosial media reklamlarında;
• Google Ads-də;
• e-mail kampaniyalarında;
• influencer marketinqində;
• banner reklamlarında;
• QR kod kampaniyalarında;
• partnyor linklərində;
• digər rəqəmsal marketinq fəaliyyətlərində

istifadə oluna bilər.

UTM kodları hansı kanallarda istifadə olunur?

UTM yalnız Facebook və Instagram reklamları üçün nəzərdə tutulmayıb.

Onu müxtəlif marketinq kanallarında istifadə etmək mümkündür.

Sosial media reklamları

Məsələn:

utm_source=instagram
utm_medium=paid_social
utm_campaign=summer_sale

E-mail marketinq

utm_source=newsletter
utm_medium=email
utm_campaign=september_offer

Google Ads

utm_source=google
utm_medium=cpc
utm_campaign=seo_services

Influencer marketinq

Məsələn:

utm_source=instagram
utm_medium=influencer
utm_campaign=product_launch

QR kod kampaniyası

Çap reklamında QR kodun arxasında UTM-li URL yerləşdirilə bilər:

utm_source=offline
utm_medium=qr
utm_campaign=store_promotion

Beləliklə, offline kampaniyadan gələn rəqəmsal trafiki də müəyyən qədər ölçmək mümkündür.

Google Analytics-də UTM necə işləyir?

UTM-lərin ən geniş istifadə sahələrindən biri Google Analytics 4 (GA4)-dür.

İstifadəçi UTM-li linkə klik etdikdə həmin parametrlər trafik haqqında əlavə kontekst yaradır və GA4-də kampaniya və trafik mənbələrinin analizində istifadə edilə bilər.

Məsələn, aşağıdakı linkə klik edilir:

https://ondigital.az/?utm_source=instagram&utm_medium=paid_social&utm_campaign=summer_sale

GA4-də bu trafik haqqında:

Source → Instagram

Medium → Paid Social

Campaign → Summer Sale

kimi məlumatlar analiz edilə bilər.

GA4 həmçinin klassik 5 UTM parametrindən əlavə bəzi əlavə kampaniya parametrlərini də dəstəkləyir.

GA4-də əlavə UTM parametrləri

GA4 müasir marketinq analitikası üçün daha geniş UTM imkanları təqdim edir.

Əsas 5 parametrə əlavə olaraq:

utm_source_platform

Trafiki yönləndirən platformanı müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunur.

Məsələn:

utm_source_platform=search_ads_360

utm_creative_format

Reklam və ya kreativ formatını fərqləndirmək üçün nəzərdə tutulub.

Məsələn:

utm_creative_format=video

utm_marketing_tactic

Kampaniyada istifadə olunan marketinq taktikasını göstərmək üçün istifadə oluna bilər.

Məsələn:

utm_marketing_tactic=remarketing

UTM nədir və marketinq analitikasında hansı üstünlükləri verir?

UTM istifadə etməyin əsas üstünlüyü marketinq fəaliyyətini daha detallı şəkildə ölçməkdir.

1. Trafik mənbəyini müəyyənləşdirir

İstifadəçinin hansı platformadan gəldiyini daha aydın görmək mümkündür.

2. Kampaniyaları müqayisə etməyə imkan verir

Məsələn:

• Summer Sale
• Black Friday
• New Year

kampaniyalarının nəticələrini ayrıca analiz etmək olar.

3. Kreativləri müqayisə etməyə kömək edir

Video, banner və carousel kimi kreativlərin performansı ayrı-ayrılıqda ölçülə bilər.

4. Büdcənin daha düzgün bölüşdürülməsinə kömək edir

Hansı kampaniyanın daha çox nəticə verdiyini gördükdə büdcəni daha effektiv kanallara yönəltmək mümkündür.

5. Konversiya analizini yaxşılaşdırır

UTM məlumatlarını konversiya məlumatları ilə birləşdirərək hansı mənbənin daha çox nəticə gətirdiyini analiz etmək olar.

6. ROI və ROAS analizinə kömək edir

Reklam xərcləri ilə əldə edilən nəticələri mənbə və kampaniya səviyyəsində müqayisə etmək mümkündür.

UTM olmadan reklam vermək olarmı?

Texniki olaraq bəli. Lakin bu, marketinq analitikasını çətinləşdirə bilər.

Məsələn, şirkət Instagram-da 5 fərqli reklam yayımlayır və hamısında eyni URL-dən istifadə edir.

Reklamların heç birində fərqləndirici UTM parametrləri yoxdursa, sonradan:

• hansı kreativin daha çox trafik gətirdiyini;
• hansı reklamın daha çox konversiya yaratdığını;
• hansı kampaniyanın daha effektiv olduğunu

ayırmaq çətinləşə bilər.

Bu səbəbdən xüsusilə performans marketinqi ilə məşğul olan şirkətlər üçün UTM strukturunun əvvəlcədən hazırlanması faydalıdır.

UTM istifadə edərkən ən çox edilən səhvlər

UTM yaratmaq sadədir, amma düzgün UTM naming convention yaratmaq daha vacibdir.

1. Eyni mənbəni müxtəlif adlarla yazmaq

Məsələn:

utm_source=facebook

və:

utm_source=Facebook

və:

utm_source=fb

eyni platformanı ifadə etsə də, analitikada fərqli dəyərlər kimi görünə bilər.

Buna görə əvvəlcədən vahid adlandırma sistemi müəyyən etmək lazımdır.

2. Böyük və kiçik hərfləri qarışdırmaq

Məsələn:

Instagram

və:

instagram

əvəzinə vahid format seçmək daha düzgündür.

Praktikada bütün UTM dəyərlərini lowercase yazmaq daha səliqəli yanaşmadır.

3. UTM parametrlərini qarışdırmaq

Məsələn:

utm_source üçün “paid_social”, utm_medium üçün “instagram” yazmaq strukturun qarışmasına səbəb ola bilər.

Daha düzgün:

utm_source=instagram
utm_medium=paid_social

4. Kampaniya adlarını sistemsiz yazmaq

Bir kampaniyada:

summer_sale

digərində:

summer-sale

başqa kampaniyada:

SummerSale

istifadə etmək hesabatların idarə olunmasını çətinləşdirə bilər.

Əvvəlcədən vahid format müəyyən etmək daha yaxşıdır.

5. Şəxsi məlumatları UTM-ə əlavə etmək

UTM parametrlərinə istifadəçinin adı, telefon nömrəsi, e-mail ünvanı və digər şəxsi məlumatlar əlavə edilməməlidir.

UTM marketinq kampaniyasını təsvir etmək üçündür, istifadəçinin şəxsi məlumatlarını URL-də daşımaq üçün deyil.

UTM naming convention necə hazırlanmalıdır?

Böyük reklam hesablarında UTM adlandırma qaydası xüsusilə vacibdir.

Məsələn, şirkət aşağıdakı standartı qəbul edə bilər:

Source:

facebook
instagram
google
linkedin
newsletter

Medium:

paid_social
cpc
email
organic_social

Campaign:

2026_summer_sale
2026_black_friday
2026_brand_campaign

Content:

video_01
video_02
static_01
carousel_01

Term:

seo_xidmeti
google_ads_xidmeti

Bu struktur sonradan GA4 və digər analitika platformalarında məlumatların daha rahat qruplaşdırılmasına kömək edir.

UTM link necə yaradılır?

UTM link yaratmaq üçün URL-i əl ilə də yazmaq mümkündür. Lakin səhvlərin qarşısını almaq üçün xüsusi generatorlardan istifadə etmək daha rahatdır.

Məsələn, Google-un Campaign URL Builder aləti vasitəsilə URL-ə kampaniya parametrləri əlavə etmək mümkündür.

Mənbə kimi aşağıdakı alətdən istifadə edə bilərsən:

Google Campaign URL Builder

Məsələn:

Website URL:

https://ondigital.az/xidmetler/seo-xidmeti/

Source:

instagram

Medium:

paid_social

Campaign:

seo_campaign

Content:

video

Nəticədə belə bir link yarana bilər:

https://ondigital.az/xidmetler/seo-xidmeti/?utm_source=instagram&utm_medium=paid_social&utm_campaign=seo_campaign&utm_content=video

UTM praktiki nümunələr

Sosial media reklamı

https://lacoste.az/?utm_source=instagram&utm_medium=paid_social&utm_campaign=winter_sale&utm_content=reel

Burada:

• Instagram → source
• Paid Social → medium
• Winter Sale → campaign
• Reel → content

E-mail marketinq

https://ondigital.az/?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=september_offers

Burada istifadəçinin e-mail kampaniyasından gəldiyini müəyyənləşdirmək mümkündür.

Google Ads

https://avenue8.az/?utm_source=google&utm_medium=cpc&utm_campaign=luxury_apartments&utm_term=apartment_baku

Burada:

• Google → source
• CPC → medium
• Luxury Apartments → campaign
• Apartment Baku → term

kimi istifadə olunur.

UTM və Meta Ads

Meta reklamlarında UTM-lər xüsusilə faydalıdır.

Məsələn, eyni kampaniyada:

• Video 1
• Video 2
• Static 1
• Carousel 1

kimi müxtəlif kreativlər varsa, utm_content vasitəsilə onları fərqləndirmək mümkündür.

Məsələn:

utm_source=instagram
utm_medium=paid_social
utm_campaign=lead_generation
utm_content=video_01

Digər reklam:

utm_source=instagram
utm_medium=paid_social
utm_campaign=lead_generation
utm_content=static_01

Bu yanaşma reklam platformasındakı nəticələrlə GA4-dəki sayt davranışını müqayisə etmək üçün faydalı ola bilər.

UTM və Google Ads

Google Ads kampaniyalarında UTM-lər xüsusilə açar söz və kampaniya səviyyəsində analiz üçün faydalıdır.

Məsələn:

utm_source=google
utm_medium=cpc
utm_campaign=seo_services
utm_term=seo_xidmeti

Bu struktur vasitəsilə hansı kampaniya və açar sözlərin daha çox trafik və konversiya gətirdiyini analiz etmək mümkündür.

Google Ads-də avtomatik tagging funksiyası da mövcuddur. Buna görə UTM-ləri Google Ads-də tətbiq edərkən manual UTM-lərlə avtomatik ölçmənin birlikdə necə işlədiyini əvvəlcədən düzgün konfiqurasiya etmək vacibdir.

UTM və influencer marketinq

Influencer kampaniyalarında da UTM-lər çox faydalıdır.

Məsələn, üç influencer eyni məhsulu tanıdır:

Influencer A

utm_source=instagram
&utm_medium=influencer
&utm_campaign=product_launch
&utm_content=influencer_a

Influencer B

utm_source=instagram
&utm_medium=influencer
&utm_campaign=product_launch
&utm_content=influencer_b

Influencer C

utm_source=instagram
&utm_medium=influencer
&utm_campaign=product_launch
&utm_content=influencer_c

Beləliklə, hər influencer üçün ayrıca trafik və nəticə analizi aparmaq mümkündür.

FAQ

UTM nədir?

UTM vebsayt URL-lərinə əlavə edilən və marketinq trafikinin mənbəyini, kanalını, kampaniyasını və digər xüsusiyyətlərini izləməyə kömək edən parametrlərdir.

UTM kodu nədir?

UTM kodu URL-in sonuna əlavə edilən utm_source, utm_medium, utm_campaign və digər parametrlərin kombinasiyasıdır.

UTM nə üçün istifadə olunur?

Marketinq kampaniyalarından gələn trafiki daha detallı ölçmək və kampaniyaların performansını müqayisə etmək üçün istifadə olunur.

UTM Google Analytics-də işləyirmi?

Bəli. UTM parametrləri Google Analytics 4-də kampaniya və trafik mənbələrinin analizində istifadə edilə bilər.

UTM link saytın işləməsinə mane olur?

Xeyr. UTM parametrləri əsas URL-ə əlavə məlumat verir və istifadəçini eyni səhifəyə yönləndirir.

UTM SEO-ya təsir edir?

UTM parametrləri əsasən marketinq kampaniyalarının izlənməsi üçündür. Onların əsas məqsədi SEO sıralamasını yüksəltmək deyil.

Niyə Ondigital?

Düzgün qurulmuş rəqəmsal marketinq strategiyasında reklamı yayımlamaq qədər ölçmə və analitika sistemi də vacibdir.

Ondigital olaraq bizneslərə:

• UTM strukturunun hazırlanması;
• Google Analytics 4 qurulması;
• Conversion tracking;
• Google Ads kampaniyaları;
• Meta Ads kampaniyaları;
• SEO strategiyası;
• Rəqəmsal marketinq analitikası

üzrə dəstək göstəririk.

Əgər siz də reklam kampaniyalarınızın hansı nəticəni verdiyini daha dəqiq ölçmək və marketinq büdcənizi dataya əsasən optimallaşdırmaq istəyirsinizsə, düzgün UTM və analitika strukturu ilə başlamaq vacibdir.